Een eenvoudig onderzoek dat baarmoederhalskanker vroegtijdig helpt voorkomen.
Bij een uitstrijkje neemt de huisarts wat cellen weg van de baarmoederhals, de opening tussen de vagina en de baarmoeder. Die cellen worden in een labo onderzocht op afwijkingen die op termijn tot baarmoederhalskanker zouden kunnen leiden, en vaak ook op het HPV-virus dat deze kanker veroorzaakt. Door afwijkingen vroeg op te sporen, kunnen ze worden opgevolgd of behandeld nog voor er echt kanker ontstaat. Veel huisartsen voeren dit onderzoek zelf uit in de praktijk; u hebt er geen doorverwijzing voor nodig.
In Vlaanderen worden vrouwen tussen 25 en 64 jaar via het Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker uitgenodigd om regelmatig een uitstrijkje te laten nemen, standaard om de drie jaar (bij een HPV-test kan het interval langer zijn). U krijgt hiervoor een brief, maar u kunt ook zelf het initiatief nemen bij uw huisarts of gynaecoloog. Buiten de screening kan de arts een uitstrijkje voorstellen bij bepaalde klachten, zoals ongewoon bloedverlies. Bent u niet zeker of u aan de beurt bent, dan kan de huisarts dat nakijken.
U ligt op de onderzoekstafel met de benen in steunen. De arts brengt voorzichtig een spreider (speculum) in de vagina om de baarmoederhals zichtbaar te maken en strijkt met een klein borsteltje of spateltje wat cellen weg. Dat duurt maar een minuut en is meestal niet pijnlijk, hoogstens even oncomfortabel of gevoelig. U mag altijd vragen om rustig te werken of om uitleg. Het onderzoek gebeurt best niet tijdens de menstruatie. Nadien kunt u meteen uw dag verderzetten; heel soms is er wat licht bloedverlies.
De uitslag is meestal binnen enkele weken bekend en de huisarts brengt u op de hoogte. In de grote meerderheid van de gevallen is alles normaal en volstaat het om het onderzoek op het afgesproken tijdstip te herhalen. Worden er lichte afwijkingen of het HPV-virus gevonden, dan betekent dat lang niet altijd kanker; vaak volgt gewoon een controle na verloop van tijd. Bij duidelijkere afwijkingen verwijst de huisarts u door naar de gynaecoloog voor verder onderzoek (zie doorverwijzing naar een specialist).
Binnen het bevolkingsonderzoek is de labo-analyse van het uitstrijkje voor vrouwen in de doelgroep gratis. U betaalt wel de raadpleging bij de huisarts waarin het uitstrijkje wordt afgenomen, met het gewone remgeld dat lager ligt als u een globaal medisch dossier (GMD) hebt. Wie recht heeft op de verhoogde tegemoetkoming, betaalt minder. Meer info over de tussenkomst leest u bij terugbetaling en ziekenfonds.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg altijd uw huisarts voor een onderzoek en opvolging op maat.
Bent u aan een uitstrijkje toe? Vind een huisarts bij u in de buurt →