Slecht inslapen of vaak wakker liggen; met goede gewoontes en gerichte hulp raakt u er meestal bovenop.
Van slaapproblemen (insomnie) spreken we wanneer u moeilijk inslaapt, 's nachts vaak of lang wakker ligt, of te vroeg wakker wordt, en daar overdag hinder van ondervindt. Af en toe een slechte nacht is normaal en onschuldig. Pas als de klachten meerdere nachten per week aanhouden en uw functioneren overdag beïnvloeden, spreken we van een echt slaapprobleem. Slaapproblemen komen erg vaak voor en zijn meestal goed aan te pakken met aandacht voor uw slaapgewoonten en levensstijl.
Aanhoudende slaapproblemen hangen vaak samen met stress en met vermoeidheid overdag.
Vaak zit er geen ziekte achter, maar spelen gewoonten en omstandigheden mee: stress, piekeren, een onregelmatig ritme, te veel schermtijd of cafeïne, alcohol, een onrustige slaapkamer of ploegenwerk. Ook mentale factoren zoals angst, spanning of een depressie verstoren de slaap. Lichamelijke oorzaken zijn onder meer pijn, opvliegers, plasdrang, rustelozebenensyndroom en slaapapneu (adempauzes met snurken). Sommige medicijnen verstoren eveneens de slaap. De oorzaak achterhalen is de sleutel tot een goede aanpak.
Ga langs bij uw huisarts wanneer:
Slaapproblemen zijn zelden dringend, maar aanhoudend slaaptekort verdient wel aandacht van uw huisarts.
De huisarts brengt uw slaappatroon, gewoonten en mogelijke oorzaken in kaart, soms met een slaapdagboek. De arts gaat na of er een lichamelijke of mentale oorzaak meespeelt en sluit die zo nodig uit met een bloedonderzoek. De eerste keuze is bijna altijd niet-medicamenteus: advies over slaaphygiëne en soms cognitieve gedragstherapie, die bewezen effectief is bij slapeloosheid. Slaapmedicatie schrijft de huisarts hoogstens kort voor, wegens gewenning. Bij vermoeden van slaapapneu volgt een doorverwijzing naar een slaapcentrum.
Goede slaapgewoonten helpen enorm. Ga elke dag rond hetzelfde uur slapen en opstaan, ook in het weekend. Vermijd cafeïne, alcohol en zware maaltijden 's avonds, en zet schermen tijdig weg. Zorg voor een donkere, koele en stille slaapkamer. Bouw de dag af met een rustig ritueel en beweeg overdag voldoende, maar niet vlak voor het slapengaan. Ligt u langer dan twintig minuten wakker, sta dan even op en doe iets rustigs. Blijven de problemen aanhouden, bespreek ze dan met uw huisarts.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies. Raadpleeg altijd uw huisarts voor een diagnose en behandeling op maat.
Ligt u nacht na nacht wakker? Vind een huisarts bij u in de buurt →